ي
هنر موسيقي طي سده گذشته و در مسير فراز و نشيب هاي اجتماعي و سياسي ،هنرمندان شاخصي را در تاريخچه موسيقي اين سرزمين ثبت نموده است که هر يک گوشه اي از نغمه هاي کهن اين مرز و بوم را با خلاقيت هاي خود پرورش داده و در حافظه تاريخي نسل هاي مختلف جاي داده و استمرار موسيقي ملي را معنا بخشيده اند.
در اين ميان هنرمندان نادري بوده اند که ابعاد شخصيت هنري و فرهنگي و حتي شخصيت فردي و اجتماعي آنان از الگوي قابل انتظار در اذهان هنرمندان و هنردوستان فراتر بوده و علاوه بر تاٌثيرگذاري در فرهنگ موسيقي کشور در زمينه هاي مختلف آموزش، آهنگسازي اجرا و اشراف به ريشه هاي موسيقي ملي،در منش هاي رهروان اين هنر نيز تاٌثير قطعي گذاشته،چهره فرهنگي هنرمند موسيقي ايراني را از منظرکمال و شخصيت اجتماعي ارتقاء بخشيده اند.
استاد فرامرز پايور در خانواده اي اهل هنر و فرهنگ پرورش يافته و درس سنتور را نزد استاد ابوالحسن صبا آغاز و طي ده سال بهره گيري از مکتب اين استاد و تسلط بر رديف موسيقي ملي که توسط وي براي سنتور تدوين شده بود همراه با ويلن استاد اجرا و ضبط نمود. اين شخصيت هنري معاصر با تسلطي که بر انتقال نغمه ها به نت موسيقي به دست آورده بود مجموعه ارزشمندي را که مي توان از آن به عنوان يک سند و مرجع تاريخي موسيقي نام برد را از محفوظات استاد عبداله دوامي- مربوط به دهه هاي دور- منجمله تصنيف هاي شيدا، عارف، ظهيرالدوله درويش خان و ساير اساتيد و آهنگسازان و خوانندگان قديمي که از طريق وروش سينه به سينه منتقل شده بود به صورت مجموعه اي به نت درآورد. همچنين اين هنرمند ارزنده يک دوره رديف آقاميرزا عبداله از مراجع موسيقي رديف ـ دستگاهي را که نزد استاد صبا فراگرفته بود جمع آوري و به خط نت تدوين و با نشر آن بستري مناسب براي آموزش و استمرار فرهنگ موسيقي اصيل فراهم ساخت.
شايد بتوان جايگاه و تاٌثيرگذاري استاد فرامرز پايور در موسيقي ملي کشور را در چند وجه خلاصه نمود:
1) شرايط خاصي که براي تدوام و رشد فرهنگ موسيقي ملي طي چندين سده گذشته وجود داشته است موجب شده تا همواره موسيقي از ديدگاه مديران سياسي جامعه به عنوان يک وسيله تفنني تلقي شده و نگاه انديشه ورزانه و معنوي و علمي به موسيقي که مي توانست حمايت هاي آنان را براي ارتقاء هنر موسيقي جلب نمايد وجود نداشت. شايد نخستين طليعه در ثبت موسيقي ملي به طور مکتوب از سالهاي 1300 به بعد به منصه ظهور رسيد اگر چه از ابتداي گشايش بخش موسيقي نظام در دارالفنون و حضور معلمين خارجي اين آشنايي ابتدائي حاصل شده بود. عليرغم اينکه امروز هنوز بحث اهميت آموزش سينه به سينه موسيقي رديف ـ دستگاهي در بين بسياري از اساتيد مطرح ليکن بدون ترديد موسيقي مکتوب مي تواند خطوط کلي موسيقي ملي را در هنگامه زندگي ماشيني و در ميان هجوم هزاران رسانه صوتي و تصويري که از نقاط مختلف جهان ، اذهان مردمان از نسل هاي مختلف را تحت تاثير قرارداده است ،حفظ و صيانت نمايد.از جمله هنرمنداني که گامهاي ارزنده اي را در اين زمينه برداشته است و بدون ترديد نسل هاي آينده نيزازاين منظر( حفظ بخشي از هويت فرهنگي و ملي ) وامدار وي هستند، استاد فرامرز پايور است.
2) فرامرز پايور در ارتقاء تکنيک نوازندگي و آموزش سنتور تاٌثير قطعي بر جاي گذاشته است و حضور ساز سنتور در گروه هاي همنوازي و شيوه اجرا و حتي چگونگي به دست گرفتن مضراب ها و ارائه جمله بنديهاي موسيقي ملي با اين ساز اکنون در چند نسل از نوازندگان برجسته اين ساز و هنرجويان اين رشته کاملاًمحسوس است. کتاب آموزش سنتور اين استاد در چند مجلد وازچند دهه گذشته تا کنون اصلي ترين مرجع و روش آموزش در هنرستانهاي مختلف است و به عنوان يک مکتب آموزشي و کتب پايه مورد استناد اساتيد اين رشته قرار مي گيرد.
3) آهنگسازي در حوزه موسيقي ملي اگر چه به ظاهر سهل مي نمايد ليکن رعايت چهارچوبها و انگاره هاي کهن به نحوي که علاوه بر ارائه نغمه هاي خلاقه، به ريشه ها و هويت موسيقي ملي نيز پايبند باشد دشوار و از عهده هنرمندان نادري که علاوه بر احاطه به اصول موسيقي ملي داراي خلاقيت لازم در حوزه آهنگسازي نيز باشند برمي آيد.
استاد پايور با غور و بررسي عميق در نغمه هاي مختلف موسيقي ملي اعم از رديف و تصانيف و آثار خلاقه هنرمندان گذشته دست به خلاقيت هاي تازه اي براي ساز سنتور همچنين ارکستر ملي زده و آثار ماندگاري را تصنيف نموده که طي سالهاي متمادي دستمايه اصلي براي اجراي هنرمندان موسيقي بوده است. « سي قطعه چهار مضراب»، « هشت آهنگ براي سنتور»، « مجموعه پيش درآمد و رنگ» و قطعاتي براي دونوازي، تار و سنتور و ويلن و سنتورو دو سنتور از جمله آثار ارزنده وي است.
4) استاد پايور علاوه بر تواناييهاي فني و خلاقه در موسيقي، درهدايت ارکستر، توانايي ، ظرفيت ومديريت ويژه اي داشت و طي چندين دهه ارکستري را که به نام وي تشکيل شده بود به طور شايسته هدايت مي کرد.وي همواره نگاه و برداشت خود را در اجراي گروهي قطعات خصوصاً ساخته هاي موسيقيدانان قديم در گروه نوازي سازهاي ملي به اجرا مي گذاشت که هر يک شاخصه هاي موسيقي ملي با دقت ملحوظ شده است.
5) شايد بتوان مهمترين وجه شاخص و تآٌثيرگذار اين استاد را در جامعه موسيقي ايران و مخاطبين اين گونه موسيقي وجوه شخصيتي وي عنوان نمود. در هنگاميکه عموماً برداشتهاي اجتماعي نسبت به هنرمند موسيقي به علت نگرش سنتي حاصل از نگاه نازل مديران سياسي سده هاي گذشته به موسيقي چندان مطلوب و در خور شاٌن هنر موسيقي نبود اين استاد با جامعيت دانش در وجوه مختلف هنري و ادبي و تسلط به زبان خارجي و بويژه آراستگي فکري به جديت در امور و نظم فکري و عملي چهرهٌ موسيقيدان ايران را در منظر جامعه ارتقاء بخشيد.
امروزه در ميان موسيقيدانان چند نسل ، هنگامي که از "شخصيت" هنرمندان موسيقي ملي صحبتي به ميان مي آيد، نام استاد فرامرز پايور به عنوان هنرمندي خلاق که از جهت دانش موسيقي ،(به لحاظ تئوري وعملي)اصالت انديشه و خلاقيت همراه با شخصيت جامع او، مطرح است وهمگان ناگزيربه اطلاق واژه "استاد" در کنار نام وي هستند. عمرش دراز باد.
دکتر محمد سرير منبع :سایت خانه موسیقی
