سنتور

موضوع مهمی که اغلب هنر مندان و اساتید موسیقی کاملا به آن واقف هستند، نقش  احساس در یک نوازنده و یا آهنگساز هنگام ابداع یک اثر هنری است که نمی­توان این مهم را انکار و تأثیرات آن را در خلق یک ملودی نادیده گرفت.

موسیقی ایرانی و به طور کل موسیقی مشرق زمین، تا حدود زیادی مبتنی بر این ویژگی است که همواره نقش بسیار مهمی را ایفا می­کند و تأثیرات مثبت و یا گاه منفی خود را همیشه بر جای می گذارد. یعنی این­که هنرمند در یک لحظه با توجه به شرایط زمانی و مکانی و حس خود در ایجاد یک ملودی تصمیم می­گیرد که در نتیجه اثر ابداع شده، تا حدود زیادی از احساسات درونی خالق اثر حکایت می­نماید که از این لحاظ می­توان به تفکرات سازی و ..... آن هنرمند نیز آشنا شد.

این اصل مهم در موسیقی ایرانی نسبت به کشورهای دیگر از نمود بیشتری بر خوردار است. به طوری که بداهه­نوازی را اغلب موسیقیدانان ما به طرز بالایی درک می­کنند و به عنوان مثال آثاری که از قدیمیان و بزرگان ما به جای مانده "بیشتر آن­ها به صورت بداهه بوده و با توجه به شرایط زمانی و مکانی خاص خود به وجود آمده­اند.

به همین علت اکثر آثاری که از مدت زمان قبل تا به حال به جا مانده و هنوز هم ماندگاری خود را حفظ کرده­اند، از این ویژگی مهم بهره­مند بوده و احساس و حس خالق آن کاملا از ان آشکار است.

اما در این میان به یک نکته مهم باید اشاره داشت که این اصل مهم در موسیقی ما دارای نواقصی نیز است که نمی­توان از آن­ها به سادگی عبور کرد و آن این است که حالت­ها و طرز اجرای دقیق آنها را نمی توان به طور دقیق، عینا به خط نت منتقل کرد .یعنی اگر بتوان تا حدودی بعضی از قسمت­ها را به طور دقیق و یا اندکی دقیق هم نوشت این نوشته ها نمی­تواند بیان­گر تمامی ظرائف و حالت­های آن ملودی باشد.

علت این امر نیز همان­طور که در بالا توضیح داده شد، می­تواند این باشد که خلق ملودی در موسیقی ایرانی را باید از طریق شنیدن آن درک کرد، تا بشود به تمامی تکنیک­ها و.... آن دست پیدا کرد. در غیر این صورت هر هنرمندی با توجه به توان هنری و احساس درونی خود می­تواند به اندیشه­های مدنظر خود دست یابد، زیرا خط نت از به تصویر کشیدن تمامی ویژگی­های یک ملودی و ... عاجز است.

لذا با توجه به نظرات اکثر اساتید و هنرمندان این مرز و بوم: خط نت تنها وسیله­ای برای رسیدن به اهداف بزرگتر است و نت تنها یک راه کوچک هر چند بسیار مثبت را به یک نوازنده نشان می­دهد. پس با توجه به کاستی­هایی که در خط نوشتاری وجود دارد (پیشتر نیز به آن­ها اشاره شد) نوازندگان نباید فقط به کتاب­ها اکتفا کنند و وقت خود را صرفاً برای یاد گرفتن آن نوشته­ها هدر دهند. بلکه باید از آن­ها برای یادآوری استفاده شود و صرفاًً جنبه تکرار در آن را در نظر بگیرند.

این­که بسیاری در این برهه از زمان بیایند و بگویند که نحوه نگارش این و یا آن نت  غلط است و اجرای اصل آن با این چیزی که نوشته شده زیاد و یا اندک و یا ... فرق دارد، کمی درست به نظر نمی رسد. اگر مواردی که در بالا به آن اشاره شد، را در نظر بگیریم و اندکی منطقی فکر نماییم و به طبع سختی­هایی که نویسنده آن اثار متحمل می­شود هم به حساب بیاوریم، به راحتی می­توان متوجه این اصل شد که این موضوع در موسیقی ما به عنوان یک کمبود (تکنیکی یا ساختاری یا ...)به حساب می­آید و در همه سازها به طور یکسان است.

امیدواریم که هنرمندان و نوازنگان صاحب نظر در رشته موسیقی با توجه به همه این مسایل، با هم­فکری و هم­دلی خود فضایی صمیمانه را به وجود آورند تا همگی تلاش خود را برای حل تمامی مشکلات موجود در موسیقی ما را به کار گیرند و به جای ضربه زدن به یکدیگر و ایجاد یک جو ناسالم، زمینه­های پیشرفت موسیقی این مرز و بوم را فراهم آورند، تا همه جوانان علاقمند به هنر موسیقی فضای مناسبی برای ادامه روند هنری خود پیش رو داشته باشند.